مطالعه مناسبات شهررشت و روستاهای پیرامون (مطالعه موردی دهستان پیربازار)

قسمتی از متن پایان نامه :

تأثیر عوامل اجتماعی و فرهنگی در برقراری روابط شهر و روستا

شرایط محیطی سرزمین ایران به همراه تفاوت های اکولوژیکی، مراکز سکونتی متنوعی را در گوشه و کنار آن به دست داده اند. و جوامع شهری و روستایی ایران چه آنهاییکه در نواحی کویری قرار گرفته اند و چه آنهایی که د رمناطق ساحلی و کوهستانی واقع شده اند، معمولاً به شکل در هم آمیخته دیده می شوند و نه تنها تفاوت های محیطی و ناحیه ای سیمای هر کدام را مشخص و معین می دارد بلکه شرایط اجتماعی ناشی از تحولات تاریخی، سیاسی، نظامی، مذهبی، فرهنگی، آداب و رسوم و سنن قومی و قبیله ای نیز در آن تأثیر داشته اند و موجب شده اند که براساس این ویژگی ها از یکدیگر متمایز شوند. ارگ بم قلعه فلک الافلاک خرم آبادو بسیاری از قلاع ایران در آغاز مظهر شهرهای قلعه ای بودند که مکان گزینی خود را در ارتباط با جنبه های دفاعی برگزیده اند و امروز تأثیر آنها عوض شده می باشد به طوری که در حال حاضر این شهرها تأثیر دفاعی ندارند و به عنوان آثار و بناهای تاریخی محسوب می شوند که بیشتر کاربری توریستی و فراغتی دارند. شرایط سیاسی حاکم بر جامعه نیز در گذشته موجب پیدایش شهرهایی شده می باشد که انتخاب محل آنها از آن شرایط تبعیت کرده می باشد، در اینگونه شهرها که بیشتر پایتخت ها و مراکز حاکم نشینان بوده می باشد، تعصبات قومی و ناحیه ای نیز سهیم بوده اند و ایجاد مراکز اداری و دولتی و یا به وجود آمدن یک پادگان نظامی در منطقه به تدریج به جمعیت آن افزوده و آن را رونق بخشیده می باشد. احداث پادگان های نظامی در شهرهای مرزی ایران به تحکیم مواضع آن ها قوت می بخشد، پس تأثیر سیاسی و نظامی منشأ بسیاری از شهرهای ایران محسوب می شده می باشد که تا زمان دوام حکومت ها، پابرجایی شهرها به صورت مداوم ادامه داشته می باشد و به محض درگیری ها و جنگ و ستیز، شهرها مورد تهاجم قرار گرفته و به ویرانی کشیده می شدند و روستاهای پیرامونی آنها نیز رونق خود را از دست می دادند. تاریخ ایران از دیرباز در زایش شهرها تأثیر قاطعی داشته می باشد، عدم امنیت، ناایمنی های اعصار گذشته موجب می گردید که افراد از پراکندگی پرهیز کنند و به جهت مقابله با مهاجمین در مکان های امنی تجمع نمایند. و چه بسا به سینه و پوزه کوهستان ها که ناظر بر معابر و جلگه های ناامنی که همیشه در معرض تاخت و تاز اقوام بوده می باشد کشانده می شدند. پیدایش شهرهای قلعه ای ایران از این شرایط اجتماعی به وجود آمده اند که بعدها تغییر تأثیر داده و با افزایش جمعیت در آنها و تحولات اقتصادی و اجتماعی به صورت کنونی درآمده اند. بشر‎ها از قدیم و در تمام مناطق جهت برقراری روابط فکری و روحی و مبادله ی آرا و عقاید و سنن و مذهب خود گرد هم جمع می شدند و یا در یک عبادتگاه مشترک به عبادت می پرداختند. مساجد، زیارتگاه‎ها، آتشکده ها، کلیساها، امامزاده ها و قدم گاه ها که هم در شهرها و هم روستاها وجود داشتند از نقاطی محسوب می شدند که ساکنین شهرها و روستاها را به سوی خود جلب می کردند و موجب برقراری ارتباط بین شهر و روستا می شدند. آن دسته از چنین اماکنی که در مراکز شهری واقع بودند، رفته رفته موجب گسترش شهرها شده و اشتغالات مذهبی و فرهنگی را در شهرها به وجود آوردند. در مراکز روستایی نیز وجود چنین اماکنی به توسعه روستا کمک کرده و زمینه را برای شهر شدن روستا فراهم کرده‎اند. در ایران مذهب به عنوان یک عامل اجتماعی در تعیین مکان پاره ای از شهرها و روستایی نیز وجود چنین اماکنی به توسعه روستا کمک کرده و زمینه را برای شهر شدن روستا فراهم کرده اند.

در ایران مذهب به عنوان یک عامل اجتماعی در تعیین مکان پاره ای از شهرها و روستاها دخیل بوده می باشد به طوری که دفن اشخاص مذهبی و تجمع افراد جهت زیارت رفته رفته ایجاد تأسیسات خدماتی اولیه موردنیاز مراجعین را جلب نموده و با توسعه آن گسترش یافته و به شهر تبدیل شده می باشد، اینگونه شهرها، علت وجودیشان امور و مسائل مذهبی می باشد و دیگر تأثیر های آن ب اثر این علت پدید آمده می باشد. در میان اینگونه شهرها، شهرهای زیارتی اهمیت بسیار دارند. زیارت اماکن مقدسه به مقصود اعتلا و تزکیه روح و توسل به مقامی رفیع همیشه موردنظر بشر ها بوده می باشد. محل و موضع این قبیل اماکن مذهبی که بعدها به شهر تبدیل می شوند، همچنان به عنوان یک عامل مذهبی در ایجاد ارتباط بین شهر و روستا تأثیر دارند.

یکی از خصوصیات این مواضع، در بعضی موارد غیرعادی بودن آن می باشد. مثلاً وجود یک تکه سنگ و شایعاتی که درمورد افتادن آن از آسمان هست و یا یک درخت و یا مقابری از بزرگان و مؤمنان موجبات برانگیختگی توجه و روحیه عمومی شده و به منطقه ای ولو نامساعد، قدرت جلب جمعیت می بخشد و همین مسئله کوچک عارضه جغرافیایی بزرگی را بعدها به نام شهر و یا روستا به وجود می آورد. در ایران برج ابودلف، شازند، مقبره کیخسرو، قم، مشهد، شیراز، امامزاده داوو و شاه عبدالعظیم و نظایر آنها، تأثیر مهمی در مکان گزینی مراکز شهری و روستایی به عهده داشته اند.

در شهرهای زیارتی هسته مراکز شهر را، بناهای مقدس و اطراف آن را هتل ها و مسافرخانه ها و مراکز خرید تشکیل می دهند. این شهرها علاوه بر تأثیر مذهبی به تأثیر تجاری هم می پردازند، اینگونه فعالیت ها گاه منجر به فعالیت های توریستی هم می گردد، این تمایل را در تمام مسافران مشهد، قم و شیراز می بینیم. در این صورت شهر تشکیلاتی متناسب با داد و ستد هم برای خود تدارک می بینیم. در این صورت شهر تشکیلاتی متناسب با داد و ستد هم برای خود تدارک می بیند. مراکزی که دارای آب  و هوای مساعد جهت جهت استقرار می باشند با پذیرش جمعیت در آن کم کم به شهر تبدیل می شوند. علل خنکی و تازگی هوا در تابستان کافی می باشد تا نقطه ای را رونق بخشد، موضع و مکان چنین اماکنی بیشتر روستاهایی هستند که در نقاط ییلاقی و کوهستانی قرار گرفته اند.

سوالات یا اهداف این پایان نامه :

مناسبات شهررشت در روستاهای دهستان پیربازار چه تاثیری دارد؟

براساس سوال اصلی پژوهش سوالات راهبردی زیر پیشنهاد می گردد.

آیا افزایش جمعیت شهر رشت درمناسبات این شهر با روستاهای پیرامون تأثیر دارد؟

آیا با ارائه راهکارهای مناسب می توان مناسبات بین شهر و روستا در دهستان پیربازار را بهبود بخشید؟

شما می توانید مطالب مشابه این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید

آیا با شناسایی روستاهای این دهستان می تواند ارتباط بین شهر و روستا مناسب تر گردد؟

 دانلود متن کامل پایان نامه جغرافیا در لینک پایین صفحه