مطالعه مناسبات شهررشت و روستاهای پیرامون (مطالعه موردی دهستان پیربازار)

قسمتی از متن پایان نامه :

تعریف حوزه و منطقه نفوذ

بنا به تعاریفی که در این مورد صورت گرفته می باشد، حوزه و یا منطقه نفوذ در ابعاد متعددی نظیر حوزه جغرافیایی، اداری، سیاسی، فرهنگی، مالبدی، خدماتی، فعالیتی و غیره به کار گرفته شده می باشد. به گونه مثال، منطقه جغرافیایی، یک فضای جغرافیایی می باشد که به لحاظ خصوصیات آب و هوایی، اکولوژیکی همگن و دارای مشخصات یکسانی می باشد. منطقه اداری سیاسی یک فضای جغرافیایی می باشد که براساس ضوابط و معیارهای سیاسی – اداری به صورت مصنوعی تقسیم بندی شده می باشد، نظیر مرزبندی استان ها، شهرستان ها و دهستان ها. منطقه توسعه، فضا و محیطی می باشد که از لحاظ امکانات و منابع توسعه یکسان و همگن باشد و از جهت خصوصیات اقتصادی و اجتماعی یک مکان همسان را برای برنامه ریزی و توسعه دارا باشد. حوزه را معمولاً یک محدوده می پندارند که غالباً محدوده ثابت موردنظر می باشد، مثل تقسیمات کشوری. در مجموعه های انسانی، عمل و عکس و العمل های فعالیت ها، حوزه های فعالیتی را به وجود می آورد، که برای فعالیت های مختلف یکسان نیست یعنی محدوده حوزه های زیست تغییر می کند و در بعضی مواقع به علت ارتباطات گوناگون و یا اثرات فرهنگی اثر ساختاری در فرسنگ ها فاصله نمودار می شوند.

اما در مورد حوزه کالبدی، حوزه کالبدی یک مجتمع زیستی، بستر فعالیت های آن می باشد و حوزه ارتباطی از خاصیت حوزه کالبدی بستر فعالیت ها در آن ناشی می گردد، بدین لحاظ حوزه محدود بالقوه و بالفعل پیوسته یا گسسته دارد، در واقع، عملکرد، میدان یا فضای (Field)  بالفعل و پیوسته را می توان تعریف متداول محدوده یک حوزه زیست دانست. در مفهوم موردنظر ما (حوزه نفوذ شهری) می توان گفت شهر به عنوان یک پدیده اداری عملکردهایی می باشد و نیازمند به فضایی برای عملکردهای خود می باشد که این فضا حوزه و یا میدانی می باشد خاص همین پدیده (شهر) و خارج از این حوزه تعلق به پدیده دیگری دارد همانند ساختمان یک اتم که براساس حوزه جاذبه استقراری به وجود آمده می باشد و گرچه محدوده دورانی الکترون‎ها حول هسته مرکزی ثابت نبوده و شعاع حرکتی متغیر آن حداقل و حداکثری را داراست اما اگر از حد خاصی خارج گردد تبدیل به عنصر دیگری خواهد گردید. «به بیانی دیگر هر جریان با دور شدن از یک مرکز از شدتش کاسته شده و با نزدیک شدن به مرکز دیگر بر شدتش افزوده می گردد، با درنظر گرفتن این ویژگی، محدوده یا مرز حوزه نفوذ یک مرکز جمعیتی جایی می باشد که شدت جریان به حداقل خود می رسد (رفیعی، 1369، ص15).

حوزه شهری موردنظر گرچه دارای مرزهای نسبتاً ثابتی می باشد اما سکون ندارد و به یک محدوده جغرافیایی خاص اطلاق نمی گردد بلکه میدان عمل و عکس و العمل های ابعاد متفاوت یک جامعه انسانی می باشد. عملکرد همین ارتباطات و روابط متقابل جوامع انسانی می باشد که محدوده حوزه نفوذ را تعیین و یا تغییر می دهد. این محدوده و یا این حوزه، منطقه ای از کشور می باشد که با مشخص ترین چهره الگوی زیستی یعنی شهر روابط نزدیگ دارد و تحت نفوذ قومی، اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی شهر قرار دارد. به لحاظ جغرافیایی اینگونه روابط معمولاً متقابل اند و هر یک برای ادامه حیات خود نیازمند به تأمین خدمات مورد احتیاج جامعه دیگر می باشد. پس حوزه نفوذ یا منطقه نفوذ دارای چهره های دوبعدی می باشد، به طوری که خدمات و کالا هر دو به داخل و خارج شهرها جریان می یابند. و بیشتر سکونتگاه های شهری و منطقه نفوذ آنها از نظر اقتصادی بیش از اینکه تابع یکدیگر باشند به هم وابسته اند، این منطقه یک حوزه وسیع فیزیکی می باشد که ضمن تأثیرپذیری از شهر بعضاً به تأثیر شهری نیز قوت می بخشد و چه بسا تأثیر مشخص و معینی را به شهر می‎دهد، به تعبیری دیگر بعضی اوقات توسعه شهر به کارایی اقتصادی حوزه نفوذ خود وابسته و پیوسته می باشد. در اغلب موارد نیز عملکرد شهر بر وسعت و ترکیب منطقه نفوذ آن حکومت می کند و وابستگی بین آنها را به وجود می آورد و به ویژه اکنون که با توسعه ارتباطات و شبکه حمل و نقل روابط میان شهر و روستا شدت و پیوستگی عمیق تری یافته می باشد. بعضی از جغرافیدانان برای تعریف منطقه وابسته اقتصادی، اجتماعی یک شهر اصطلاح پسکرانه را به کار برده اند، عده دیگری «زمین اطراف» را از نظر زبان شناسی صحیح تر تشخیص داده اند، به خصوص برای شهرهای داخل خشکی که از همه جهت وابسته اند. اما این اصطلاح بعداً برای حومه یک شهر به کار گرفته گردید. اسمایلز توصیف جغرافیایی حوزه شهری را ابداع نمود که قیاسی از خاصیت آهنربایی می باشد. توصیف های دیگری نظیر محیط نفوذ، منطقعه تابعه یا ناحیه تسلط حوزه های زیست نیز به کار رفته می باشد (اعتماد، 1352، ص105).

سوالات یا اهداف این پایان نامه :

مناسبات شهررشت در روستاهای دهستان پیربازار چه تاثیری دارد؟

براساس سوال اصلی پژوهش سوالات راهبردی زیر پیشنهاد می گردد.

آیا افزایش جمعیت شهر رشت درمناسبات این شهر با روستاهای پیرامون تأثیر دارد؟

آیا با ارائه راهکارهای مناسب می توان مناسبات بین شهر و روستا در دهستان پیربازار را بهبود بخشید؟

شما می توانید مطالب مشابه این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید

آیا با شناسایی روستاهای این دهستان می تواند ارتباط بین شهر و روستا مناسب تر گردد؟

 دانلود متن کامل پایان نامه جغرافیا در لینک پایین صفحه